Proszę przeczytać tekst informacyjny i przykłady.
Read the informative text and examples.

Scroll down for the English version

W języku polskim rzeczowniki w liczbie pojedynczej występują w trzech rodzajach gramatycznych: męskim, żeńskim i nijakim. Rodzaj nijaki, w niektórych językach nieobecny, w polszczyźnie obejmuje kilka grup rzeczowników.

Do rodzaju nijakiego należą przede wszystkim:
→ nazwy istot młodych, niedorosłych, np. niemowlę, dziecko, dziewczę, źrebię, szczenię…
→ nazwy przedmiotów i zjawisk uznawanych za nijakie, np. okno, morze, słońce, niebo, drzewo, wino…
Rodzaj nijaki mają również:
→ wszystkie rzeczowniki odczasownikowe (utworzone od czasowników), np. czytanie, śpiewanie, pisanie, mówienie, rozumienie, mycie, picie…
→ rzeczowniki pochodzenia łacińskiego zakończone na -um, np. muzeum, liceum, solarium, akwarium, stypendium, audytorium, forum, centrum, imperium…
→ niektóre nieodmienne zapożyczenia zakończone na -i, np. kiwi, martini, campari, sushi, spaghetti, alibi, Missisipi…

Jak zapewne zauważyliście, w rodzaju nijakim w mianowniku występują cztery podstawowe końcówki, + wyjątkowo także końcówka -i. Te same końcówki powtarzają się również w wołaczu. Przyjrzyjmy się im bliżej i pogrupujmy wyrazy według tych końcówek:

KOŃCÓWKA -o

KOŃCÓWKA -e

KOŃCÓWKA -ę

Końcówkę -ę mają najczęściej rzeczowniki żywotne, czyli nazwy młodych i niedorosłych istot.

KOŃCÓWKA -um

Końcówka -um w rodzaju nijakim występuje tylko w zapożyczeniach z języka łacińskiego.

KOŃCÓWKA -i

Końcówka -i w rodzaju nijakim występuje tylko w nieodmiennych zapożyczeniach.

PRZYMIOTNIKI
Przymiotniki w wołaczu są takie same jak w mianowniku:

• kochane dziecko → kochane dziecko
  
• słodkie niemowlę → słodkie niemowlę
  
• czarne kocię → czarne kocię

In Polish, singular nouns fall into three grammatical genders: masculine, feminine, and neuter. The neuter gender, which is absent in some other languages, encompasses several groups of nouns.

Neuter nouns primarily include:
→ names of young or immature beings, e.g., niemowlę (infant), dziecko (child), dziewczę (girl-child), źrebię (foal), szczenię (puppy)…
→ names of objects and phenomena considered neuter, e.g., okno (window), morze (sea), słońce (sun), niebo (sky), drzewo (tree), wino (wine)…

Neuter gender also applies to:
→ all verbal nouns (nouns derived from verbs), e.g., czytanie (reading), śpiewanie (singing), pisanie (writing), mówienie (speaking), rozumienie (understanding), mycie (washing), picie (drinking)…
→ Latin-origin nouns ending in -um, e.g., muzeum (museum), liceum (high school), solarium, akwarium (aquarium), stypendium (scholarship), audytorium (auditorium), forum, centrum (center), imperium (empire)…
→ some indeclinable loanwords ending in -i, e.g., kiwi, martini, campari, sushi, spaghetti, alibi, Mississippi…

As you have probably noticed, neuter nouns in the nominative case have four basic endings, plus – exceptionally – the ending -i. The same endings are also found in the vocative case. Let’s take a closer look and group the words according to these endings:

ENDING -o

ENDING -e

ENDING -ę

The ending -ę most often appears in animate nouns, i.e., names of young and immature beings.

ENDING -um

The -um ending in the neuter gender occurs only in loanwords from Latin.

ENDING -i

The -i ending in the neuter gender occurs only in indeclinable loanwords.

ADJECTIVES

Adjectives in the vocative case remain the same as in the nominative:

• kochane dziecko → kochane dziecko (dear child)
  
• słodkie niemowlę → słodkie niemowlę (sweet baby)
  
• czarne kocię → czarne kocię (black kitten)

DOKUMENTY | DOCUMENTS

• Teoria | Theory → Print version: PDF PL | PDF EN
• Ćwiczenia | Exercises
  → Print version: INTERACTIVE PDF A2 (Wołacz: rodzaj nijaki, rzeczownik i przymiotnik | Vocative: neuter gender, noun and adjective)